Haartjes uit de oren verwijderen bij honden: argumenten voor en tegen

Haar in de gehoorgang bij honden heeft zowel evolutionaire als praktische functies. Hier zijn enkele redenen waarom het voorkomt:

• Het haar in de gehoorgang helpt om het oor zelf te beschermen tegen vuil, stof, insecten en andere vreemde deeltjes die anders dieper in het oor zouden kunnen dringen en er schade of infecties veroorzaken.
• Bij sommige hondenrassen helpt het haar om vocht uit de gehoorgang te weren, waardoor het risico op oorontstekingen door vochtophoping wordt verminderd.
• Bij bepaalde rassen, zoals honden met een krulvacht en verder nogal wat Terriër-rassen en Spaniels is er meer haar in de gehoorgang vanwege hun genetische aanleg en/of hun dichte, krullende vacht. Bij deze rassen groeit het haar soms zelfs binnen in de oren.

Bij honden met een krulvacht is dit te verklaren doordat het hun haren continu groeien, zonder de natuurlijke cyclus van haaruitval die andere honden met bijvoorbeeld kortere vachten wel hebben. Dit geldt niet alleen voor de vacht, maar ook voor de haren in de gehoorgang. Het gevolg is dat er zich meer haar ophoopt in de oren.  Rassen met krulvachten zijn vaak gefokt om een specifieke uitstraling te behouden. Dit omvat een dichte, zachte vacht die minder verhaart, wat leidt tot een verhoogde haargroei in de oren. Fokkers hebben dus mogelijks onbewust ook de aanleg voor haargroei in de oren versterkt.

Bij Terriërs met een ruwe of draadachtige vacht groeit het haar vaak in dichte plukken. Deze eigenschap wordt niet alleen beperkt tot de vacht op het lichaam, maar strekt zich soms ook uit tot in de oren. De genetische aanleg voor een dichte, robuuste vacht is een belangrijke factor in de overmatige haargroei. Terriërs werden gefokt voor hun specifieke doeleinden.  Zo moest een stevige, weerbestendige vacht hen beschermen tijdens het graven of jagen in ruige omstandigheden. Dit heeft waarschijnlijk ook invloed gehad op de haargroei in de oren, die op zich een aanvullende beschermingsfunctie biedt.

Spaniels hebben van nature een dichte, zijdezachte vacht, inclusief een overvloedige beharing rond en in hun oren. Dit is een genetische eigenschap die oorspronkelijk werd ontwikkeld om hen te beschermen tegen barre weersomstandigheden en ruige terreinen.  De overmatige haargroei (in de oren) is bij Spaniels dus vooral het gevolg van genetische aanleg.  Typisch voor Spaniels is hun overvloedige beharing gecombineerd hun kenmerkende lange, hangende oren.  Dit type oor blokkeert echter de natuurlijke luchtcirculatie in de gehoorgang, wat vochtophoping kan veroorzaken. Als daarbij ook nog eens veel haar in de gehoorgang groeit, wordt de luchtstroom nog verder beperkt. Dit creëert een ideale omgeving voor bacteriën en schimmels. 

• In extreem koude omgevingen kan het haar helpen om de gehoorgang warm te houden en het gehoororgaan te beschermen tegen extreme temperaturen.

Bij bepaalde rassen^(*) zien we een overmatige haargroei in de gehoorgang. Deze haren kunnen oorsmeer, vuil en vocht vasthouden, wat het risico op oorontstekingen kan vergroten. Het idee achter het verwijderen van deze haartjes is om de gehoorgang open te houden en beter te laten "ademen", waardoor vuil en bacteriën zich minder snel kunnen ophopen.

^{(*) Overmatige haargroei komt vaak voor bij honden met een krulvacht zoals bijvoorbeeld de Poedel, Bichon frisé, alle soorten Waterhonden; terriërs met een krulvacht zoals de Kerry Blue terrier of de Bedlington terrier en ook alle soorten Doodles.  Eveneens te herkennen bij veel ruwharige en draadharige rassen - vooral terriërs en bij de overvloedig behaarde Spaniel-rassen met hun typisch zware, hangende oren.}  

Argumenten voor het verwijderen van de haartjes:

1. Betere luchtcirculatie

Het verwijderen van de haren uit de gehoorgang zou de ventilatie verbeteren, wat belangrijk is voor rassen met hangende oren of honden met veel haar rond het hoofd. Het kan helpen vocht en bacteriën te verminderen, wat oorontstekingen kan voorkomen.

2. Voorkomen van ophoping van vuil en oorsmeer

Haren in de gehoorgang kunnen vuil en oorsmeer vasthouden. Door de haren te verwijderen, wordt dit verminderd en wordt het gemakkelijker om de oren schoon te houden.

3. Preventie van oorontstekingen

Bij honden die herhaaldelijk last hebben van oorontstekingen, kan het verwijderen van de haartjes deel uitmaken van een preventieve maatregel om verdere infecties te voorkomen. Sommige dierenartsen adviseren dit specifiek voor honden die vaak oorproblemen hebben.

De tegenargumenten komen meestal van recentere inzichten en meer onderzoek naar de natuurlijke functies van het oor.

1. Irritatie van de gehoorgang

Het trekken of plukken van haren kan de huid van de gehoorgang irriteren, wat kan leiden tot microtrauma of kleine wondjes. Dit kan juist ontstekingen veroorzaken in plaats van ze te voorkomen, omdat bacteriën en gisten de beschadigde huid kunnen binnendringen.

2. Natuurlijke bescherming

De haartjes in de gehoorgang kunnen ook dienen als een natuurlijke barrière tegen vuil en vreemde deeltjes van buitenaf. Door deze haartjes te verwijderen, zou je mogelijk de natuurlijke bescherming van het oor verstoren.

3. Veranderde inzichten

Veel dierenartsen adviseren tegenwoordig om de haartjes alleen te verwijderen als er een medische noodzaak is (zoals bij honden die regelmatig oorontstekingen hebben). Anders is het beter om ze met rust te laten, omdat ze zelden een probleem veroorzaken zolang de oren schoon en droog worden gehouden.

Overleg met je dierenarts

Aangezien elke hond anders is en sommige rassen meer baat kunnen hebben bij het verwijderen van haartjes dan andere, is het altijd het beste om je dierenarts om advies te vragen. Zij kunnen bepalen of het nodig is op basis van de gezondheid van de oren van je hond, zijn ras, en zijn geschiedenis met oorproblemen.

Soms is het niet nodig

Als je hond geen problemen heeft met zijn oren en de haartjes lijken geen vuil of oorsmeer vast te houden, dan is het vaak niet nodig om de haartjes te verwijderen. In dat geval kan het reinigen van de oren zonder het verwijderen van de haartjes voldoende zijn.

Als het wel moet gebeuren, doe het voorzichtig

Als je dierenarts of trimmer adviseert om de haartjes te verwijderen, zorg er dan voor dat het op een zachte manier gebeurt. Gebruik speciale pincetten voor oren of laat het doen door een professionele trimmer die ervaring heeft met het veilig verwijderen van oorgehaartjes zonder schade te veroorzaken.

Er is geen one-size-fits-all antwoord op deze vraag. De beslissing om haartjes uit de oren van je hond te verwijderen hangt af van het ras van de hond en of de oren vatbaar zijn voor infecties. In het verleden werd het vaak routinematig gedaan, maar moderne inzichten suggereren dat het niet altijd nodig is en soms zelfs meer kwaad dan goed kan doen. De beste benadering is om je dierenarts of je trimmer te raadplegen en te beoordelen wat het beste  is specifiek voor jouw hond.

Heb je nog meer vragen over de verzorging van je hond? Lees dan zeker ook eens de tips in onze andere blogs. Voor meer info mag je ons gerust contacteren.

^{Voel je je niet zo zeker om deze verzorgingshandelingen thuis goed uit te voeren? Volg dan een of enkele lessen onder begeleiding van een ervaren trimmer. Dit kan o.a. bij Goomer Academie, maar vast en zeker ook bij verschillende trimsalons bij jou in de buurt.}